وقتی از دماوند حرف می‌زنیم، اغلب ذهن‌ها یک‌راست به سمت قله سفیدپوش می‌رود؛ اما دامنه‌های این کوه پر از جاهایی است که بدون صعود و تجهیزات سنگین هم می‌شود دیدشان. دره‌های آبشاردار، چشمه‌های کوهستانی، یک برج هشت‌ضلعی از دوره سلجوقی و شهرکی که از قدیم پاتوق اسکی تهرانی‌ها بوده، همه در فاصله‌ای کوتاه از پایتخت جا خوش کرده‌اند. در این راهنما جاهای دیدنی دماوند و آبعلی را برای یک سفر پاییزی دو روزه کنار هم گذاشته‌ایم.
پیشنهادی: ۵ روستای بکر اطراف تهران که سفر شما را متفاوت می‌کنند
چرا پاییز، بهترین زمان سفر به دماوند است؟
دماوند در ارتفاع حدود ۱۹۶۰ متری قرار دارد و حدود ۷۰ کیلومتر با شرق تهران فاصله دارد، یعنی در یک روز معمولی کمتر از دو ساعت رانندگی. تابستان اینجا شلوغ است و زمستان جاده‌های هراز و فیروزکوه گاهی یخ می‌بندد، اما از اواسط مهر تا آذر باغ‌ها زرد و نارنجی می‌شوند، هوا خنک و ملایم است و ازدحام آخر هفته‌های تابستان فروکش می‌کند.
بهترین کار این است که شهر دماوند را پایگاه سفر کنید و آبشارها و چشمه‌ها را در همان‌جا بگردید. با یک اجاره روزانه ویلا دماوند هم صبح‌ها از حیاط خانه، منظره کوه را می‌بینید و هم لازم نیست شب برگردید تهران و ترافیک جاده را تحمل کنید.
برای برنامه‌ریزی، مقصدها را به سه بخش تقسیم کرده‌ایم: خود شهر دماوند و دره‌های شمالش، دشت مشا و جاده هراز، و در نهایت آبعلی که حدود نیم ساعت با دماوند فاصله دارد.
مسیر رسیدن ساده است: از شرق تهران به سمت بومهن و رودهن بروید و از آنجا با جاده هراز یا جاده فیروزکوه به دماوند برسید. با خودروی شخصی راحت‌تر هستید، چون آبشارها و چشمه‌ها از هم فاصله دارند و جابه‌جایی بین آن‌ها بدون ماشین زمان‌بر می‌شود.
جاهای دیدنی خود شهر دماوند
هسته گردشگری شهر در کمتر از چند کیلومتر جا می‌شود. با یک ماشین می‌توانید در نیم‌روز، هم آبشار ببینید و هم برج تاریخی را و هم عصر کنار چشمه چای بخورید.
آبشار آینه‌رود و آبشار تیزآب
آبشار آینه‌رود در دره گروبار و در شرق شهر، نزدیک محله روح‌افزا است؛ منابع فاصله‌اش را از شهر حدود یک کیلومتر نوشته‌اند و ارتفاع آن را حدود ۲۰ متر برآورد می‌کنند. چون مسیر از میان دره و صخره‌ها می‌گذرد، کفش آج‌دار و کمی حوصله لازم است.
آبشار تیزآب حدود پنج کیلومتر شمال شهر، نزدیک دشتمزار است. ارتفاعش حدود ده متر است و آبش طعمی تند و گس دارد که از املاح معدنی منطقه می‌آید. در پاییز جریان آب کمتر از بهار است، اما به‌جایش مسیر خلوت‌تر است و برگ درختان اطراف رنگ‌به‌رنگ شده‌اند.
برج شیخ شبلی
برج شبلی در میان شهر، بین محله‌های قدیمی فرامه و قاضی قرار دارد و یادگار دوره سلجوقی است. نمای بیرونی آن هشت‌ضلعی است و روی دیوارهایش آجرکاری‌های هندسی دیده می‌شود. ارتفاع آن حدود ده متر است و بازدیدش بیشتر از ربع ساعت طول نمی‌کشد، اما برای عکاسی در نور صبح عالی است.
اگر به معماری دوره اسلامی علاقه دارید، این برج را اول برنامه بگذارید و بعد به سراغ طبیعت بروید؛ هم هنوز شهر خلوت است و هم انرژی بیشتری برای پیاده‌روی دارید.
چشمه اعلا و باغ‌های اطرافش
روستای چشمه اعلا چهار کیلومتر بالاتر از شهر قرار دارد. آب چشمه از ذوب برف و باران‌هایی می‌آید که از دل کوه عبور می‌کنند و خوراکی و خنک است. اطراف روستا باغ‌های گیلاس، زردآلو، سیب و گردو دیده می‌شود، و قیسی دماوند هم از قدیم نامی شناخته‌شده است.
پاییز بهترین فصل برای قدم زدن بین باغ‌هاست، چون میوه‌ها چیده شده و درختان پر از برگ‌های زرد است. یادتان باشد شب‌ها اینجا خیلی زودتر از تهران سرد می‌شود و یک کاپشن گرم جزو وسایل ضروری است.
دشت مشا و جاده هراز؛ مسیری برای پیک‌نیک و عکاسی
جاده هراز از دماوند به سمت آمل می‌رود و دشت مشا پیش از ورودی تونل امامزاده هاشم قرار دارد. اینجا نه بنای خاصی هست و نه برنامه مشخصی؛ زمین‌های وسیع، چشمه‌های کوچک و منظره قله دماوند در پس‌زمینه دلیل اصلی آمدن مردم است. در پاییز علف‌ها طلایی می‌شوند و عکس‌های قشنگی از دامنه کوه می‌گیرید.
اگر دوست دارید از این منطقه کمی جلوتر بروید، دشت لار با دریاچه و چشمه‌هایش در دامنه همین کوه قرار دارد. فقط توجه کنید که لار منطقه حفاظت‌شده است و برای ورود و کمپ، باید قوانین محیط‌زیست را رعایت کنید.
اگر فقط یک عصر وقت دارید، همین دشت برای تماشای غروب کافی است. موقع غروب سایه کوه‌ها روی علفزار می‌افتد و رنگ آسمان از نارنجی به بنفش می‌رود. برای این‌جور توقف‌ها یک زیرانداز، فلاسک چای و کیسه زباله همراه داشته باشید و جای پیک‌نیک را همان‌طور که دیدید تمیز تحویل بدهید.
دره‌های اطراف دماوند برای کمپ و چادر هم محبوب‌اند، اما در پاییز دمای شب‌ها نزدیک صفر می‌شود. برای مرور مکان‌های مناسب چادر زدن می‌توانید مطلب کمپینگ اطراف تهران را بخوانید.
آبعلی؛ شهری کوهستانی در یک قدمی دماوند
آبعلی در بخش رودهن از توابع شهرستان دماوند است و حدود ۶۰ تا ۷۰ کیلومتر با تهران فاصله دارد. ارتفاع آن از ۲۵۰۰ متر بیشتر است، پس هوا همیشه از دماوند خنک‌تر است. از دماوند تا آبعلی حدود نیم ساعت راه است و می‌توانید هر دو را در یک روز ببینید.
پیست اسکی آبعلی
پیست آبعلی از قدیمی‌ترین پیست‌های اسکی ایران است و از سال ۱۳۳۲ فعالیت دارد. فصل اسکی معمولاً از اوایل دی تا اواخر اسفند است، اما پاییز هم دلیل خودش را دارد: گاهی اولین برف روی ارتفاعات می‌نشیند و دامنه‌های بالای آبعلی سفید می‌شود.
اگر قبل از شروع فصل رسمی رفتید، از وضعیت بالابرها و جاده در همان روز خبر بگیرید و زنجیر چرخ را همراه داشته باشید.
چشمه‌های معدنی و هتل قدیمی آبعلی
آبعلی سه چشمه معدنی دارد و نام شهر هم از همین چشمه‌ها آمده است. دوغ گازدار آبعلی در بطری‌های شیشه‌ای که هنوز در مغازه‌های مسیر پیدا می‌شود، خاطره‌ای نوستالژیک برای مسافران قدیمی است. بالای شهر هم هتل آبعلی دیده می‌شود، بنایی قدیمی که از قدیمی‌ترین ساختمان‌های بتنی ایران به‌شمار می‌آید و بیرونش را می‌شود دید.
روستاهای دور و بر، مثل آینه‌ورزان در حدود ۱۷ کیلومتری دماوند، پر از باغ میوه‌اند. برای شناخت چنین روستاهایی، مطلب روستاهای ناشناخته و دیدنی اطراف تهران هم ایده‌های خوبی دارد.
اگر پاییز دیر به سفر رسیدید و برگ‌ها ریخته بودند، ناامید نشوید. دامنه‌های برفی در ارتفاع، دود بخاری خانه‌های روستایی و چای داغ کنار چشمه، جور دیگری از حال‌وهوای فصل سرد را نشان می‌دهد که کمتر کسی تجربه‌اش می‌کند.
برنامه پیشنهادی دو روزه
| زمان | برنامه | نکته |
|---|---|---|
| روز اول، صبح | برج شبلی و آبشار آینه‌رود | ساعت‌های اول روز خلوت‌تر است |
| روز اول، ظهر و عصر | چشمه اعلا و آبشار تیزآب | پیش از غروب برگردید |
| روز دوم، صبح | دشت مشا و جاده هراز | پیک‌نیک و عکاسی |
| روز دوم، بعدازظهر | آبعلی، پیست و چشمه‌ها | لباس گرم همراه داشته باشید |
نکته‌های سفر آخر هفته به دماوند
- ترافیک: بازگشت در عصر روزهای تعطیل سنگین است؛ بهتر است یا پیش از ظهر برگردید یا یک شب بیشتر بمانید.
- لباس: هوای ظهر ملایم است ولی شب‌ها و ارتفاعات سرد؛ لباس لایه‌لایه ببرید.
- آب و غذا: مسیر آبشارها رستوران کمی دارد، پس خوراکی سبک همراه داشته باشید.
- جاده: پیش از حرکت وضعیت جاده هراز و فیروزکوه را بپرسید، چون در آذر ممکن است برف و یخ‌بندان باشد.
برای اینکه بعد از یک روز پیاده‌روی جای راحتی داشته باشید، رزرو اقامتگاه را از چند روز قبل انجام دهید. چند ایده برای آخر هفته‌های آرام را در ۵ اقامتگاه دنج اطراف تهران مرور کرده‌ایم.
سؤالات متداول
برای دیدن جاهای دیدنی دماوند چند روز لازم است؟
با دو روز می‌توانید شهر دماوند، آبشارها، چشمه اعلا، دشت مشا و آبعلی را ببینید. اگر فقط یک روز دارید، آینه‌رود، برج شبلی و چشمه اعلا را انتخاب کنید.
آیا پاییز برای رفتن به آبشارهای دماوند مناسب است؟
بله. جریان آب کمتر از بهار است، اما هوا خنک‌تر، مسیر خلوت‌تر و منظره باغ‌ها رنگی است. فقط به وضعیت هوا توجه کنید.
پیست آبعلی در پاییز باز است؟
فصل رسمی پیست معمولاً از دی شروع می‌شود. پیش از رفتن با مجموعه تماس بگیرید یا وضعیت روز را بپرسید.
جمع بندی
دماوند پاییزی ترکیبی از آبشار، باغ، برج تاریخی و ییلاق است و آبعلی هم به برنامه حال‌وهوای کوهستانی و زمستانی اضافه می‌کند. با دو روز وقت و کمی برنامه‌ریزی، همه این مقصدها در یک مسیر جا می‌شوند.
پیش از سفر، در جاکجاست یک اجاره روزانه ویلا دماوند انتخاب کنید و تاریخ سفرتان را رزرو کنید تا بدون دغدغه از جاده و چشم‌اندازهای پاییزی لذت ببرید.
عکس‌ها از ویکی‌مدیا کامنز (برش‌خورده و با تنظیم رنگ): نمای شهر دماوند (تصویر شاخص) و چشمه اعلا اثر A.H Mansouri و «سردبیر» با مجوز CC BY-SA 3.0؛ آبشار آینه‌رود اثر Mohamadr za با مجوز CC BY-SA 4.0؛ برج شیخ شبلی اثر Sepehr.Ardalan با مجوز CC BY 4.0؛ پیست اسکی آبعلی اثر Mehdi با مجوز CC BY-SA 3.0.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!