کرمان را بیشتر با گرمای تابستان و دل بیابان می‌شناسند، اما وقتی آبان از راه می‌رسد، روزهای این استان ملایم و شب‌هایش خنک می‌شود. همین تغییر هوا بهترین فرصت است تا از شهر بیرون بزنید و در شعاع یکی دو ساعت رانندگی، باغ قاجاری، قلعه خشتی ساسانی، روستای کوهستانی و منظره‌ای را ببینید که شبیه هیچ جای دیگر ایران نیست. اگر نمی‌دانید اطراف کرمان کجا بریم، در این راهنما مقصدها را در قالب چند مسیر یک‌روزه، با فاصله و زمان مناسب بازدید، کنار هم گذاشته‌ایم.
پیشنهادی: بهترین شهرهای ایران برای مسافرت در پاییز
چرا پاییز بهترین فصل گشت‌وگذار در اطراف کرمان است؟
در تابستان، دمای حاشیه لوت آن‌قدر بالا می‌رود که پیاده شدن از ماشین هم سخت است. از اواسط مهر تا اواخر آذر، آفتاب بیابان قابل تحمل می‌شود و در ماهان و راین، که ارتفاعشان از خود کرمان بیشتر است، هوای روز برای قدم زدن عالی است. فقط یادتان باشد که اختلاف دمای روز و شب در این منطقه زیاد است و بعد از غروب، یک لایه لباس گرم لازم می‌شود.
بهترین روش برای دیدن این مقصدها این است که خود شهر کرمان را پایگاه سفر کنید و هر روز در یک جهت بیرون بروید. با یک اجاره روزانه سوئیت در کرمان هم شب‌ها جای آرامی برای استراحت دارید و هم مجبور نیستید هر روز وسایلتان را جمع کنید.
بیشتر جاذبه‌های این فهرست در دو مسیر اصلی قرار می‌گیرند: جاده جنوب شرقی به سمت ماهان و راین، و جاده شمال شرقی که از کوهستان سیرچ پایین می‌رود و به شهداد و کلوت‌ها می‌رسد. میمند هم در غرب استان است و یک روز جداگانه می‌خواهد.
مسیر اول: ماهان و راین؛ یک روز تاریخی در دامنه کوه
اگر صبح زود راه بیفتید، هر سه مقصد این مسیر را در یک روز می‌بینید و پیش از تاریکی به کرمان برمی‌گردید.
آرامگاه شاه نعمت‌الله ولی
ماهان حدود ۳۷ کیلومتر با کرمان فاصله دارد و نیم ساعت رانندگی است. اولین توقف، مجموعه آرامگاه شاه نعمت‌الله ولی، عارف و شاعر قرن هشتم و نهم هجری است. هسته اصلی بنا، گنبدخانه‌ای از دوره تیموری است و در دوره‌های صفوی و قاجار حیاط‌ها، مناره‌ها و رواق‌های تازه به آن اضافه شده است. حالا مجموعه‌ای حدود ۳۵ هزار مترمربعی است که در آن چند حیاط با حوض و درختان سرو پشت سر هم قرار گرفته‌اند.
کاشی‌کاری فیروزه‌ای گنبد و انعکاس مناره‌ها در آب حوض، در نور ملایم صبح بهترین جلوه را دارد.
باغ شاهزاده ماهان
چند کیلومتر بالاتر از شهر، در دامنه کوه‌های تیگران، باغ شاهزاده قرار دارد. این باغ در اواخر دوره قاجار به دستور ناصرالدوله، حاکم کرمان، ساخته شد و در سال ۲۰۱۱ همراه با چند باغ ایرانی دیگر در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت. ساختار باغ پلکانی است: آب از بالای شیب وارد می‌شود، از روی آبشارهای کوتاه و حوض‌های پشت سر هم پایین می‌آید و به سردر ورودی می‌رسد.
باغ در بلندی حدود دو هزار متری است و در پاییز، با زرد شدن چنارها و آسمان صاف، منظره‌ای کاملاً متفاوت با تصویر همیشگی کرمان می‌سازد. روایت محلی می‌گوید وقتی خبر مرگ حاکم رسید، بنّاها کار را نیمه‌تمام رها کردند و جای خالی برخی کاشی‌های سردر هنوز دیده می‌شود.
ارگ راین
از باغ شاهزاده تا راین حدود ۶۸ کیلومتر و کمتر از یک ساعت راه است. ارگ راین قلعه‌ای خشتی شبیه ارگ بم اما کوچک‌تر است و ساختش را به دوره ساسانی نسبت می‌دهند. حصار آن بیش از ده متر ارتفاع دارد و شانزده برج دیدبانی دورش را گرفته‌اند. داخل قلعه، بخش حاکم‌نشین از محله‌های مسکونی جداست.
بهترین زمان بازدید، ساعت‌های پایانی روز است که نور مایل، رنگ کاهگل را گرم‌تر نشان می‌دهد. راین به خاطر کارگاه‌های چاقوسازی دستی هم معروف است و می‌توانید سوغات را از همین شهر بخرید.
مسیر دوم: سیرچ، شهداد و کلوت‌ها؛ از کوهستان تا بیابان
این مسیر شاید هیجان‌انگیزترین برنامه اطراف کرمان باشد، چون در کمتر از دو ساعت از دره‌ای سرسبز به یکی از خشک‌ترین نقاط زمین می‌رسید.
روستای سیرچ
سیرچ در حدود ۶۰ کیلومتری کرمان، در دره‌ای پر از باغ گردو و چشمه قرار گرفته است. هوای این روستای ییلاقی حتی وقتی بیابان پایین دست داغ است، خنک می‌ماند. بعد از سیرچ، جاده با پیچ‌های زیاد پایین می‌رود و چشم‌انداز ناگهان از سبز به خاکی تغییر می‌کند.
شهداد؛ شهر نخل و تاریخ
شهداد با نام قدیم خبیص، یکی از کهن‌ترین سکونتگاه‌های حاشیه لوت است. درفش فلزی معروف شهداد که در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود، از همین منطقه به دست آمده است. نخلستان‌ها و اقامتگاه‌های بومگردی اطراف شهر، فضای آرامی برای ناهار و استراحت پیش از رفتن به بیابان فراهم می‌کنند.
کلوت‌های شهداد
کلوت‌ها برجستگی‌های عظیمی هستند که باد و آب طی هزاران سال از دل زمین تراشیده‌اند و از دور مثل ویرانه‌های یک شهر بزرگ به نظر می‌رسند. این پدیده بخشی از بیابان لوت است که در سال ۲۰۱۶ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی ثبت شد. منطقه دیدنی کلوت‌ها چند ده کیلومتر بعد از شهداد، در امتداد جاده نهبندان شروع می‌شود.
غروب در میان کلوت‌ها فراموش‌نشدنی است و آسمان شب، دور از نور شهرها، برای تماشای ستاره‌ها عالی است. بدون راهنمای محلی از جاده اصلی فاصله نگیرید، چون ماسه‌های نرم و نبود آنتن موبایل می‌تواند دردسرساز شود.
اگر شب‌مانی در بیابان را دوست دارید و می‌خواهید مقصد کویری دیگری را هم امتحان کنید، تجربه کمپ‌های کویری یزد را هم از دست ندهید.
روستای صخره‌ای میمند؛ یک روز کامل برای سفر به گذشته
میمند در شهرستان شهربابک و حدود ۲۳۰ کیلومتری کرمان است، پس برای دیدنش یک روز کامل کنار بگذارید. خانه‌های این روستا داخل صخره کنده شده‌اند و هنوز چند خانواده در آن‌ها زندگی می‌کنند. قدمت سکونت در این دره را چند هزار سال تخمین می‌زنند و میمند در سال ۲۰۱۵ به خاطر همین شیوه زندگی پیوسته در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.
در پاییز، که عشایر میمند از ییلاق برمی‌گردند، روستا زنده‌تر است. موزه کوچک روستا، حمام قدیمی و مسجد دستکند را از دست ندهید.
جدول فاصله جاذبه‌های اطراف کرمان
فاصله‌ها جاده‌ای و تقریبی‌اند و از مرکز شهر کرمان حساب شده‌اند.
| مقصد | فاصله از کرمان | زمان رانندگی | بهترین ساعت بازدید |
|---|---|---|---|
| آرامگاه شاه نعمت‌الله ولی | حدود ۳۷ کیلومتر | نیم ساعت | صبح |
| باغ شاهزاده ماهان | حدود ۴۰ کیلومتر | نیم ساعت | صبح تا ظهر |
| ارگ راین | حدود ۱۰۵ کیلومتر | یک و نیم ساعت | بعدازظهر |
| روستای سیرچ | حدود ۶۰ کیلومتر | یک ساعت | صبح |
| شهداد و کلوت‌ها | ۱۰۰ تا ۱۴۰ کیلومتر | دو تا دو و نیم ساعت | عصر و غروب |
| روستای میمند | حدود ۲۳۰ کیلومتر | سه ساعت | یک روز کامل |
نکته‌های سفر پاییزی به اطراف کرمان
- آب و سوخت: در مسیر کلوت‌ها پمپ بنزین کم است؛ پیش از ترک شهداد باک را پر کنید و آب کافی همراه داشته باشید.
- لباس لایه‌ای: ظهرهای آبان آفتابی است، اما شب‌ها در ماهان و سیرچ هوا سرد می‌شود.
- کفش مناسب: در ارگ راین و میمند روی خاک و پله‌های ناهموار راه می‌روید.
- تعطیلات: آخر هفته‌های پاییز شلوغ‌ترین زمان سفر به کرمان است.
برای این سفرها، اقامت در شهر کرمان معمولاً بهتر از جابه‌جایی هر شب است، چون همه مسیرها از همین‌جا شروع می‌شوند. اگر چند روز در منطقه می‌مانید، رزرو را زودتر انجام دهید.
فهرست کامل اقامتگاه‌های روزانه این منطقه را هم می‌توانید در صفحه اجاره روزانه در استان کرمان ببینید و بر اساس تعداد نفرات مقایسه کنید.
سؤالات متداول
برای دیدن اطراف کرمان چند روز وقت لازم است؟
با سه روز می‌توانید مسیر ماهان و راین، مسیر سیرچ و کلوت‌ها و یک روز هم میمند را ببینید. اگر وقت کمتری دارید، میمند را حذف کنید.
بهترین زمان رفتن به کلوت‌های شهداد چه ساعتی است؟
عصر، حدود دو ساعت پیش از غروب. هم هوا خنک‌تر است و هم نور مایل، شکل کلوت‌ها را واضح‌تر نشان می‌دهد.
آیا ماهان و راین را می‌شود در یک روز دید؟
بله. صبح آرامگاه و باغ شاهزاده، بعدازظهر ارگ راین و شب بازگشت به کرمان کاملاً شدنی است.
برای رفتن به کلوت‌ها ماشین شاسی‌بلند لازم است؟
برای دیدن کلوت‌های کنار جاده آسفالته نه، اما برای رفتن به عمق بیابان حتماً با راهنمای محلی و خودروی مناسب بروید.
جمع بندی
اطراف کرمان در پاییز مجموعه‌ای از تضادهاست: باغ پلکانی و پرآب ماهان، قلعه خاکی راین، دره خنک سیرچ، سکوت کلوت‌ها و خانه‌های صخره‌ای میمند. با دو سه روز وقت و برنامه‌ریزی درست، همه این‌ها را بدون عجله می‌بینید.
برای اینکه هر شب به جای راحتی برگردید، پیش از سفر از جاکجاست یک اجاره روزانه سوئیت در کرمان رزرو کنید و شهر را پایگاه گشت‌های پاییزی‌تان قرار دهید.
عکس‌ها از ویکی‌مدیا کامنز (برش‌خورده و با تنظیم رنگ): کلوت‌های شهداد (تصویر شاخص) اثر Lrkrol، مجوز CC BY 4.0؛ باغ شاهزاده و آرامگاه شاه نعمت‌الله ولی اثر Diego Delso و ارگ راین اثر Bernard Gagnon، مجوز CC BY-SA 4.0؛ کلوت شهداد اثر Scott Edmunds و روستای میمند اثر Ninara، مجوز CC BY 2.0.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!