نورا احمدی فر
وقتی حرف از سفر به مازندران می‌شود، خیلی‌ها اول یاد ساحل و جاده‌های شلوغ ساحلی می‌افتند. اما نیمه دیگر این استان، یعنی دامنه‌های جنوبی و پرپیچ‌وخم البرز، دنیای کاملاً متفاوتی دارد: ییلاق‌هایی که صبح‌ها بالای مه بیدار می‌شوند، خانه‌های سنگی و چوبی که از دل جنگل سر بیرون آورده‌اند، چشمه‌هایی که رنگ نارنجی روی کوه پاشیده‌اند و روستاهایی که نام یک شاعر یا یک پل تاریخی را با خود دارند. اگر از ترافیک ساحل خسته شده‌اید، روستاهای مازندران بهترین بهانه برای یک سفر آرام و خنک هستند.
در این راهنما ده روستای متفاوت استان را معرفی کرده‌ایم: کجاست، از چه راهی می‌رسید و چه چیزی آن را خاص کرده است. در ادامه هم جدول مقایسه، بهترین فصل سفر، انتخاب اقامتگاه و نکات رانندگی در جاده‌های کوهستانی آمده است.
پیشنهادی: اجاره روزانه ویلا در مازندران
روستاهای مازندران را از کجا شروع کنیم؟
مازندران از نظر راه دسترسی به چند محور اصلی تقسیم می‌شود و بهتر است روستاها را هم بر همین اساس انتخاب کنید تا وقتتان در جاده هدر نرود. جاده هراز شما را به فیلبند، رینه و دره لاریجان می‌رساند؛ جاده فیروزکوه به سوادکوه، ورسک، آلاشت و سنگده راه دارد؛ جاده چالوس دروازه یوش، کندلوس و کلاردشت است و برای رسیدن به چشمه‌های باداب سورت باید به سمت کیاسر یا از مسیر سمنان بروید.
پیش از انتخاب مقصد به ارتفاع (هر چه بالاتر، شب‌ها سردتر)، نوع جاده و هدف سفر فکر کنید؛ ابر، جنگل، آبگرم، کوهنوردی یا تاریخ.
۱. فیلبند؛ بام ابری بابل
فیلبند شاید معروف‌ترین ییلاق مازندران برای تماشای «دریای ابر» باشد. این روستا از نظر تقسیمات کشوری در بخش بندپی غربی شهرستان بابل قرار دارد، اما راه رسیدن به آن از جاده هراز می‌گذرد و برای همین خیلی‌ها آن را با آمل می‌شناسند. هسته مسکونی روستا در ارتفاع حدود ۲۳۰۰ متری است و همین بلندی باعث می‌شود در روزهای مرطوب، ابرهایی که از سمت دریا بالا می‌آیند زیر پای شما بایستند. اهالی آن را «فِل‌بَن» یعنی جای تمام شدن خستگی می‌نامند.
از تهران وارد جاده هراز شوید و حدود ۲۵ کیلومتر مانده به آمل، خروجی چلاو و سنگچال را بگیرید. حدود ۳۰ کیلومتر پایانی، جاده‌ای آسفالت اما باریک و پر از پیچ تند است که از جنگل چلاو بالا می‌رود. کل مسیر از تهران حدود ۱۸۰ تا ۱۹۰ کیلومتر و نزدیک چهار ساعت است. زمستان‌ها برف سنگین اهالی را به پایین‌دست می‌فرستد، پس اواخر اردیبهشت تا اوایل مهر را برای سفر انتخاب کنید. اگر می‌خواهید طلوع را بالای ابرها ببینید، شب را همان‌جا بمانید؛ فهرست اقامتگاه‌های فیلبند در جاکجاست برای همین کار است.
۲. سنگده؛ روستای جنگلی دودانگه
سنگده برای کسانی است که جنگل را بیشتر از کوه دوست دارند. این روستای قدیمی در بخش دودانگه شهرستان ساری و در دل جنگل‌های هیرکانی نشسته و ارتفاعش به حدود ۱۲۰۰ متر می‌رسد؛ نه گرم است و نه خیلی سرد. مشهورترین گوشه آن جنگل راش است؛ توده‌ای از درختان راش بلندقامت که حدود ده کیلومتر با روستا فاصله دارد و در آبان، وقتی برگ‌ها زرد و مسی می‌شوند، یکی از عکاسانه‌ترین منظره‌های شمال را می‌سازد.
دو راه اصلی به سنگده می‌رسد. از تهران، جاده فیروزکوه را تا ابتدای شهر پل‌سفید ادامه دهید و از جاده فرعی کنار پمپ‌بنزین وارد مسیر جنگلی شوید؛ حدود ۲۵ کیلومتر بعد، با گذشتن از لمزر، فلورد و ولیک‌بن، به روستا می‌رسید. از ساری هم می‌توانید از طریق کیاسر، سد سلیمان‌تنگه و شهر فریم بروید که حدود ۸۰ کیلومتر است. چون خرس و گراز در جنگل زندگی می‌کنند، پیش از تاریکی برگردید. برای اقامت نزدیک، صفحه اقامتگاه‌های ساری را ببینید.
۳. اُرُست و چشمه‌های باداب سورت
روستای اُرُست در بخش چهاردانگه ساری را بیشتر به خاطر همسایه شگفت‌انگیزش می‌شناسند: چشمه‌های باداب سورت. این چشمه‌ها در ارتفاع حدود ۱۸۴۰ متری قرار دارند و آب سرشار از املاح آن‌ها در طول هزاران سال، ده‌ها حوضچه و طبقه پلکانی تراورتنی به رنگ نارنجی، زرد و قرمز روی دامنه ساخته است. یکی از دو چشمه اصلی بسیار شور است و دیگری ترش‌مزه و پر از آهن. باداب سورت در سال ۱۳۸۷ و پس از دماوند، به عنوان دومین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملی ثبت شد.
دو مسیر به اینجا می‌رسد: یکی از ساری به کیاسر و سه‌راه تلمادره و دیگری از سمنان، مهدیشهر، شهمیرزاد و فولادمحله که آن هم به تلمادره می‌رسد. فاصله از تهران از هر دو راه حدود ۳۵۰ تا ۳۸۰ کیلومتر است و تا نزدیکی ارست جاده آسفالت است، اما چند کیلومتر پایانی خاکی است و معمولاً کمی پیاده‌روی هم دارد. لایه‌های تراورتن بسیار شکننده‌اند؛ روی پله‌ها راه نروید و داخل حوضچه‌ها نشوید. نور غروب برای عکاسی بهترین است.
۴. آلاشت؛ آشیانه عقاب سوادکوه
آلاشت امروز از نظر اداری یک شهر کوچک در شهرستان سوادکوه است، اما حال‌وهوای آن کاملاً روستایی و ییلاقی مانده: خانه‌های پلکانی روی دامنه، کوچه‌های شیب‌دار و منظره‌ای باز رو به کوه‌های جنگلی. نامش را در زبان مازندرانی «آشیانه عقاب» معنا کرده‌اند و ارتفاعش بین ۱۸۰۰ تا ۱۹۰۰ متر است. خانه زادگاه رضاشاه در این شهر به موزه مردم‌شناسی تبدیل شده و ابزار و وسایل زندگی قدیم مردم منطقه را نشان می‌دهد. آبشار نارم هم در حدود ۳۵ کیلومتری جنوب غربی آلاشت قرار دارد.
راه آلاشت از پل‌سفید جدا می‌شود و حدود ۳۷ تا ۴۰ کیلومتر جاده کوهستانی را تا شهر طی می‌کنید. سنگده، ورسک و آلاشت را می‌شود در یک سفر دو سه روزه کنار هم دید. برای پیدا کردن خانه یا ویلا در این محدوده، اقامتگاه‌های سوادکوه را در جاکجاست مقایسه کنید.
۵. ورسک؛ روستایی در سایه پل پیروزی
ورسک را بیشتر با پلش می‌شناسند؛ یکی از مهم‌ترین سازه‌های راه‌آهن سراسری ایران که حدود ۲۷ کیلومتر جنوب پل‌سفید، دو دیواره یک دره عمیق را به هم وصل کرده است. این پل سنگی با دهانه حدود ۶۶ متر، ۱۱۰ متر بالاتر از کف دره قرار دارد و کنسرسیوم دانمارکی کامپساکس ساخت آن را در سال ۱۳۱۵ به پایان رساند. در جنگ جهانی دوم به آن «پل پیروزی» گفتند و امروز هم قطارهای مسافری تهران به ساری و گرگان هر روز از رویش می‌گذرند. پل ورسک از سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی ثبت شده است.
روستای ورسک در همین دره و کنار جاده فیروزکوه قرار دارد و از تهران حدود ۲۰۰ کیلومتر فاصله دارد. چند نقطه توقف کنار جاده منظره خوبی از پل دارند. اگر فرصتش را دارید، یک بار هم مسیر را با قطار تهران به ساری بروید؛ گذشتن از روی خود پل تجربه دیگری است.
۶. رینه؛ پلکان خانه‌ها رو به دماوند
رینه نزدیک‌ترین آبادی به قله دماوند است و از نظر اداری شهری کوچک در بخش لاریجان آمل به حساب می‌آید، اما بافت پلکانی، باغ‌های میوه و زندگی آرامش آن را به یکی از محبوب‌ترین مقصدهای روستاگردی مازندران تبدیل کرده است. ارتفاعش بین ۲۰۰۰ تا ۲۲۰۰ متر گزارش شده و باغ‌هایش سیب، گیلاس، آلبالو و گردو می‌دهند. نام کهن آن «ورنه» بوده و افسانه‌ها آن را زادگاه فریدون می‌دانند.
رینه برای کوهنوردانی که از یال جنوبی به دماوند می‌روند یک ایستگاه آشناست، اما لازم نیست کوهنورد باشید تا از آن لذت ببرید. آبگرم لاریجان حدود پنج کیلومتر پایین‌تر است و از تهران از طریق جاده هراز حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ کیلومتر راه دارد؛ پس برای آخر هفته‌های کوتاه، حتی در زمستان، عالی است. برای اقامتی که بعد از آبگرم به رختخواب گرم برسد، صفحه اجاره روزانه ویلا در آبگرم رینه را ببینید.
۷. یوش؛ خانه نیما در دره نور
یوش روستایی در بخش بلده شهرستان نور است که شهرتش را مدیون نیما یوشیج، پدر شعر نو فارسی است. خانه پدری نیما بنایی از دوره قاجار با آجرکاری و گچ‌بری‌های زیبا، شاه‌نشین و اتاق‌های متعدد است که با شماره ۱۸۰۲ در فهرست آثار ملی ثبت شده و آرامگاه شاعر هم در همین خانه قرار دارد. روستا در ارتفاع حدود ۲۰۰۰ تا ۲۲۰۰ متری است و اوزرود، یکی از سرشاخه‌های رود هراز، از پایین آن می‌گذرد. لبنیات، عسل و گردوی یوش سوغات‌های خوبی‌اند.
ساده‌ترین راه از تهران، جاده چالوس است: بعد از تونل کندوان به پل زنگوله می‌رسید و از آنجا وارد جاده بلده می‌شوید؛ یوش حدود ۵۵ کیلومتر بعد از این دوراهی است. جاده بلده در پاییز بسیار رنگارنگ است. اقامتگاه‌های اطراف را می‌توانید در صفحه اجاره ویلا و اقامتگاه در نور پیدا کنید.
۸. کندلوس؛ روستای جهانی کجور
کندلوس در منطقه کجور شهرستان نوشهر و در ارتفاع حدود ۱۶۵۰ متری قرار دارد و یکی از پاکیزه‌ترین روستاهای ایران است. کندلوس در مهر ۱۴۰۴ از سوی سازمان جهانی گردشگری (UN Tourism) در فهرست «روستاهای برتر گردشگری» جهان قرار گرفت و نخستین روستای مازندران با این عنوان شد. ستون اصلی شهرت کندلوس، موزه مردم‌شناسی آن است که دکتر علی‌اصغر جهانگیری در دهه شصت راه انداخت و اشیایی از هزاره‌های پیش از میلاد تا دوره قاجار را در خود دارد. مزرعه گیاهان دارویی، حمام قدیمی و مسیر داستانی «مینا و پلنگ» هم دیدنی‌اند.
برای رسیدن به کندلوس از جاده چالوس عبور کنید و حدود شش کیلومتر بعد از مرزن‌آباد، وارد جاده فرعی دوآب کجور شوید؛ حدود ۴۲ کیلومتر جاده آسفالت و پرپیچ‌وخم شما را به روستا می‌رساند. لرگان هم چند کیلومتر آن‌طرف‌تر است. برای اقامت، اقامتگاه‌های نوشهر و حومه آن گزینه‌های متنوعی دارند.
۹. رودبارک کلاردشت؛ دروازه علم‌کوه
رودبارک در حدود چهار کیلومتری مرکز کلاردشت و ارتفاع نزدیک به ۱۴۰۰ متر، کنار رودخانه پرآب سردآبرود نشسته است. خانه‌های سنگی و چوبی کنار آب و جنگل اطراف، آن را برای پیاده‌روی و استراحت دلپذیر کرده است. اما رودبارک برای کوهنوردان اسم آشنایی است: بیشتر مسیرهای صعود به علم‌کوه، دومین قله بلند ایران با ۴۸۵۰ متر ارتفاع، از همین‌جا و از قرارگاه کوهنوردی رودبارک شروع می‌شوند و از ونداربن به سمت حصارچال یا سرچال ادامه پیدا می‌کنند.
برای رسیدن به رودبارک از جاده چالوس به مرزن‌آباد بروید و از آنجا جاده کلاردشت را بگیرید. کلاردشت یکی از شناخته‌شده‌ترین مناطق ویلایی شمال است و در صفحه اجاره ویلا در کلاردشت گزینه‌های زیادی پیدا می‌کنید.
۱۰. جواهرده و ییلاق‌های رامسر
غربی‌ترین بخش این فهرست به ارتفاعات رامسر می‌رسد. جواهرده با خانه‌های سنتی، مراتع گسترده و هوای خنک تابستانی، معروف‌ترین ییلاق این منطقه است و جنت‌رودبار و گرسماسر هم در همین محدوده‌اند. برای جزئیات، مقاله معرفی روستای جواهرده را بخوانید.
جدول مقایسه روستاهای مازندران
| روستا | شهرستان | ارتفاع تقریبی | فاصله تقریبی از تهران | بهترین زمان | شاخص‌ترین تجربه |
|---|---|---|---|---|---|
| فیلبند | بابل | حدود ۲۳۰۰ متر | ۱۸۰ تا ۱۹۰ کیلومتر | اواخر اردیبهشت تا اوایل مهر | دریای ابر |
| سنگده | ساری | حدود ۱۲۰۰ متر | حدود ۲۵۰ کیلومتر | اردیبهشت و آبان | جنگل راش |
| اُرُست (باداب سورت) | ساری | حدود ۱۸۴۰ متر (چشمه‌ها) | ۳۵۰ تا ۳۸۰ کیلومتر | اردیبهشت تا آبان | حوضچه‌های پلکانی رنگی |
| آلاشت | سوادکوه | ۱۸۰۰ تا ۱۹۰۰ متر | حدود ۲۶۰ کیلومتر | خرداد تا مهر | بافت پلکانی و موزه |
| ورسک | سوادکوه | کنار دره | حدود ۲۰۰ کیلومتر | تمام سال | پل تاریخی راه‌آهن |
| رینه | آمل | ۲۰۰۰ تا ۲۲۰۰ متر | ۱۰۰ تا ۱۱۰ کیلومتر | تمام سال (با آبگرم) | منظره دماوند |
| یوش | نور | ۲۰۰۰ تا ۲۲۰۰ متر | حدود ۱۸۰ کیلومتر | خرداد تا آبان | خانه نیما یوشیج |
| کندلوس | نوشهر | حدود ۱۶۵۰ متر | حدود ۲۲۰ کیلومتر | اردیبهشت تا آبان | موزه و روستای جهانی |
| رودبارک | کلاردشت | حدود ۱۴۰۰ متر | ۱۸۰ تا ۲۰۰ کیلومتر | خرداد تا مهر | شروع مسیر علم‌کوه |
فاصله‌ها تقریبی‌اند.
چه فصلی به روستاهای مازندران برویم؟
برای روستاهای بلند مثل فیلبند، یوش، آلاشت و رینه، بازه خرداد تا اوایل مهر مطمئن‌ترین زمان است؛ روزها خنک و دلپذیرند و جاده‌ها باز. پاییز، به‌ویژه آبان، فصل طلایی روستاهای جنگلی مثل سنگده و کندلوس است و جاده‌های پل زنگوله به بلده و پل‌سفید به سنگده را پر از رنگ می‌کند. در زمستان هم می‌شود سفر کرد، به شرط آنکه مقصد را درست انتخاب کنید: رینه با آبگرمش و ورسک کنار جاده اصلی گزینه‌های امن‌تری هستند، اما فیلبند و ییلاق‌های بالا را برای فصل گرم نگه دارید.
پیش از حرکت پیش‌بینی هوا را چک کنید؛ مه غلیظ گاهی دید جاده را به چند متر می‌رساند.
اقامت در روستاهای مازندران؛ ویلا، کلبه یا بوم‌گردی؟
بیشتر این روستاها هتل ندارند و اقامت در آن‌ها یعنی خانه روستایی، ویلا، سوئیت یا اقامتگاه بوم‌گردی. انتخاب درست به نوع سفر بستگی دارد. برای خانواده‌ها و گروه‌ها، ویلا یا خانه دربست به‌صرفه‌تر است.
در جاکجاست می‌توانید اقامتگاه‌های روزانه فیلبند، رینه، سوادکوه، نوشهر، کلاردشت و دیگر نقاط مازندران را با عکس، امکانات و نظر مهمانان قبلی مقایسه و آنلاین رزرو کنید. در روستاهای مرتفع درباره گرمایش، آب گرم و رسیدن خودرو تا جلوی در از میزبان بپرسید و در تعطیلات زودتر رزرو کنید.
نکات رانندگی و آداب سفر به روستاهای کوهستانی
- باک را پر کنید. در جاده‌های فرعی ییلاقی پمپ‌بنزین کم است.
- ترمز و لاستیک را چک کنید. در سرازیری‌های طولانی از دنده سنگین استفاده کنید.
- نقشه آفلاین داشته باشید. آنتن در دره‌ها ضعیف است.
- پیش از تاریکی برسید. رانندگی شبانه در جاده‌های باریک و مه‌گرفته، خطرناک‌ترین بخش سفر است.
- به حریم مردم احترام بگذارید. بدون اجازه وارد باغ‌ها و حیاط‌ها نشوید، از اهالی بی‌اجازه عکس نگیرید و زباله‌تان را با خودتان برگردانید.
سؤالات متداول
نزدیک‌ترین روستای ییلاقی مازندران به تهران کدام است؟
رینه در دره لاریجان آمل با حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ کیلومتر فاصله از طریق جاده هراز، یکی از نزدیک‌ترین گزینه‌هاست و می‌شود حتی یک‌روزه هم به آن سر زد. فیلبند و یوش هم در حدود ۱۸۰ کیلومتری تهران قرار دارند.
بهترین زمان دیدن دریای ابر در فیلبند چه موقع است؟
اواخر بهار و اوایل پاییز، به‌خصوص روزهای بعد از بارندگی، احتمال تشکیل دریای ابر بیشتر است. صبح زود و نزدیک غروب بهترین ساعت‌ها هستند و برای همین شب‌مانی در روستا توصیه می‌شود.
آیا می‌شود با ماشین سواری به باداب سورت رفت؟
تا نزدیکی ارست جاده آسفالت است. چند کیلومتر پایانی خاکی است و بخشی را باید آرام برانید یا پیاده بروید.
کدام روستاهای مازندران برای سفر زمستانی مناسب‌اند؟
رینه به خاطر آبگرم لاریجان و دسترسی از جاده اصلی هراز، و ورسک که کنار جاده فیروزکوه است، گزینه‌های مناسبی برای زمستان‌اند. ییلاق‌های مرتفعی مثل فیلبند در زمستان معمولاً برف‌گیر و خالی از سکنه‌اند.
چرا کندلوس روستای جهانی شناخته می‌شود؟
کندلوس در مهر ۱۴۰۴ از سوی سازمان جهانی گردشگری در فهرست روستاهای برتر گردشگری جهان قرار گرفت. حفظ بافت تاریخی، موزه غنی و مشارکت اهالی از دلایل این انتخاب بود.
جمع بندی
روستاهای مازندران برای هر سلیقه‌ای حرفی برای گفتن دارند. اگر منظره ابرها را می‌خواهید سراغ فیلبند بروید، برای جنگل پاییزی سنگده، برای پدیده‌ای کم‌نظیر باداب سورت، برای بافت پلکانی آلاشت و رینه، برای تاریخ و ادبیات ورسک و یوش و کندلوس و برای کوهستان و رودخانه رودبارک کلاردشت. مسیر را بر اساس جاده اصلی انتخاب کنید، فصل را با ارتفاع مقصد هماهنگ کنید و اقامتگاهتان را از قبل در جاکجاست رزرو کنید تا سفر روستایی‌تان بدون دغدغه و پر از خاطره باشد.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!